Blog 5 – Met de camper naar Turkije en Oost- en Noord-Europa

Turkije

Cappadocië (#14)

Cappadocië, pareltje van Centraal Anatolië. Land met prachtige turfsteenrotsen, luchtballonvaren met tientallen tegelijk, historische grotwoningen, kerkjes, kloosters en duiventillen, uitgehakt uit de rotsen, ondergrondse steden en prachtige valleien.

Ortahisar

Wij hebben tien dagen in Ortahisar gestaan op het mooiste plekje van een prachtige camping. Het plaatsen van de campers gebeurt binnen onze reisgroep op basis van loting. In het “normale leven” hebben wij nooit geluk met lotingen, maar nu hadden we het lootje voor de mooiste plek getrokken met uitzicht op het prachtige Göreme-dal met turfsteenrotsen!

Geschiedenis van Cappadocië

Cappadocië heeft een prachtig, bijzonder landschap. De bodem van de vlakte bestaat uit zeer zacht vulkanisch materiaal (turfsteen), een opeenhoping van as en modder, uitgespuwd door een aantal vulkanen. Als gevolg van erosie is de bodem gespleten of verbrokkeld, waardoor er diverse rotsen in de vorm van puntmutsen en feeënschoorstenen zijn ontstaan.

Ook zijn er nog veel sporen van bewoning te vinden. In de zevende eeuw vluchtten veel christenen naar Cappadocië om zich in zelf uitgehakte grotten schuil te houden voor de binnengevallen Arabieren. In de elfde eeuw kwam er een tweede golf met christenen die op de vlucht waren voor de islamitische Seldsjoeken. Daarom zijn er veel grotwoningen, grotkerkjes en grotkloosters te vinden. Ook zijn er veel duiventillen, uitgehakt in de rotsen. Deze werden vroeger gebruikt om duiven aan te trekken, zodat hun behoefte als bemesting kon worden gebruikt.

Derinkuyu

De ondergrondse stad Derinkuyu heeft diverse stelsels van gangen en kamers, uitgehouwen in de rotsen. Het is nog niet zo lang geleden ontdekt. Dat gebeurde als volgt. Het was winter en Cappadocië lag bedekt onder een laag sneeuw. Ineens ontdekte iemand dat er warme lucht uit een groot gat uit de grond kwam. Dit bleek later de ventilatieschacht te zijn van een ondergrondse stad!

Halverwege de zesde eeuw werden de oorspronkelijke bewoners van Cappadocië, die nog als nomaden leefden, tot het Christendom bekeerd. Vaak moesten de inwoners vluchten voor vervolgers en vluchtten dan tijdelijk de ondergrondse stad in. Voor de ingang werd vervolgens een grote molensteen gerold om de vijanden tegen te houden. De stad bestond uit minstens tien verdiepingen en was 80 meter diep. Er waren onder andere keukens aanwezig, voorraadruimtes, olievaten, kapelletjes, wijnkelders, grote persen, slaapvertrekken, stallen (zelfs koeien werden in de stad gehouden), wapenkamers, verse lucht en drinkwater.

Bijzonder detail: er was natuurlijk een enorme voorraad aan menselijke ontlasting. Dit werd opgevangen en gebruikt als bemesting voor de wijngaarden zodra het weer veilig was om naar buiten te gaan! Het verhaal gaat dat de kwaliteit van de huidige wijn uit Cappadocië nog steeds te danken is aan deze manier van bemesten… Wij hebben de wijn uiteraard geproefd en hij is heerlijk!

Luchtballonvaren

Dit was heel spectaculair. Om 05.00 uur werden we opgehaald met busjes en naar de startplaats gebracht. Daar hebben we eerst het schouwspel aanschouwd van de enorme ballonnen (tientallen tegelijk) die werden opgeblazen. De grote manden werden op hun plek gehouden door mensen en materieel. Nadat we met twintig personen tegelijk waren ingestapt (via opstapgaten in de zijkant; de mand stond gewoon recht op), zijn we heel langzaam, na een beetje schrapen over de grond, opgestegen.

Het was mooi, rustig weer en we vlogen over het prachtige dal van Göreme. De luchtballonvaarder (ook wel Kamikazepiloot genoemd) vloog soms zeer dicht over de rotsen heen om ons zo goed mogelijk uitzicht te geven. Ook hingen we af en toe met de mand in een boom, waarna de piloot heel rustig aangaf: “zo, nu kunnen we even wat amandelen plukken”.

Toch zijn we geen moment bang geweest, want deze piloten doen dit dagelijks en zijn zo ervaren en rustig. Het landen van de ballon was ook bijzonder. Dat gebeurde namelijk achterop een platte aanhangwagen die getrokken wordt door een 4WD. Voordeel is dat ze de mand daarna meteen terug kunnen rijden. De piloot communiceert met de mensen op de grond en deze rijden naar de vermeende landingsplek toe. Dit kan best ergens midden in een weiland zijn. In ons geval stond de auto echter te scheef, dus landde de piloot heel rustig eerst op de grond, daarna werd de mand door personeel vastgehouden, de piloot steeg weer een beetje op, en landde alsnog op de aanhangwagen. Daarna mochten wij uitstappen.

Nationaal Park Göreme

We hebben samen met de Turkse campingeigenaar een prachtige wandeling gemaakt door het Göreme-dal. Het eerste deel van de wandeling liepen we met de hele reisgroep en duurde 1,5 uur. Daarna ging de wandeling nog een paar uur verder voor diegenen die dat wilden (zoals wij). We kwamen langs diverse grotwoningen, duiventillen en grotkerkjes. Heel bijzonder.

Bus excursie naar Oost-Turkije

Vanuit Cappadocië hebben we met een aantal mensen uit de reisgroep een bus excursie van vier dagen gemaakt naar Oost-Turkije met als hoogtepunt een bezoek aan de wereldberoemde berg Nemrut Daği (vlakbij de Syrische grens). Ook bevinden zich in Oost-Turkije diverse opgravingen en vindplaatsen van het oude Commagene Koninkrijk.

Opvallende bijzonderheden in Oost-Turkije: veel vrouwen dragen zeer kleurige Arabische jurken (zelfs als ze op het land aan het werk zijn), sommige vrouwen droegen zwarte gewaden en een zwarte of donkerpaarse hoofddoek (dit bleken Koerdische vrouwen te zijn), je ziet veel nomaden die in tenten wonen, het is stoffig, er is geen alcohol meer verkrijgbaar in hotels en restaurants, het is een zeer bergachtig en waterrijk gebied (de Eufraat stroomt erdoor heen), er is veel politie (vooral bij de toeristische attracties), er zijn veel bedelende kinderen (die overigens door de politie bij de toeristen vandaan werden weg gefloten) en Westerse toeristen zijn een bezienswaardigheid.

Rivier Eufraat en zwarte ibissen

Op een bepaalde plek langs de Eufraat leven nog zwarte ibissen. Deze zijn bijna uitgestorven, en worden op deze plek met veel liefde beschermd. Het is namelijk een heilige vogel, omdat Noach deze vogel zou hebben meegenomen op zijn ark. Vroeger waren er meer dan 40.000 ibissen, nu nog maar een paar honderd. De enige vijand die de ibis heeft, is de mens. In dit geval is het gebruik van DDT voor bestrijding van ongedierte de genadeslag geweest voor het voortbestaan de ibis.

Een ibis wordt geboren met een beetje haar, en wordt helemaal kaal als hij volwassen is. Een ibis heeft maar één levenspartner en is supertrouw. Als de partner namelijk overlijdt, dan stopt de andere ibis met eten of laat zichzelf doodvallen van een rots.

IJs eten in Kariman Marras

Marras staat in heel Turkije bekend om zijn bijzondere manier van ijs maken. IJs wordt hier namelijk gemaakt van geitenmelk, terwijl het in de rest van Turkije wordt gemaakt van koeienmelk. Wij hebben het gegeten en het proeft een beetje romig. Wel lekker.

Harran (bijenwoningen)

Heel lang geleden leefden mensen in dit Oostelijke gebied (vlakbij de Syrische grens) in een soort bijenwoning. Dit was heel koel in de zomer en warm in de winter. De woningen zijn allemaal aan elkaar gebouwd en door middel van gangetjes met elkaar verbonden. In het midden was een groot plein waar men kon zitten, eten, etc.

In dit merkwaardige dorp zou de profeet Abraham ooit enige jaren hebben gewoond. Het is ook een van de oudste Mesopotamische steden. In het boek Genesis wordt de stad vermeld onder de naam Charran. In de omgeving van het dorp wonen nog steeds mensen in armzalige onderkomens, langs onverharde wegen, in verzengende hitte en in zeer stoffig gebied, terwijl nog gebruik wordt gemaakt van kamelen als vervoermiddel.

Şanliurfa (#15)

Şanliurfa (vroeger Edessa, zoals de stad in de Bijbel wordt genoemd) is een van de oudste steden uit de geschiedenis. De aartsvader Abraham zou er in een grot geboren zijn. En de grote vijver in de stad zou Abraham gered hebben uit de handen van de Assyrische koning Nemrud, omdat God het vuur waarin Abraham gegooid zou moeten worden liet veranderen in water. Het is ook een heilige stad, waar de Turken massaal op bedevaart komen.

Om de grot van Abraham te kunnen bezichtigen, moeten de schoenen uit en moeten vrouwen een lang gewaad aan en een hoofddoek. Vervolgens kom je in een hele kleine ruimte, waar het verschrikkelijk stinkt. Waarschijnlijk de stank van eeuwenlang menselijk bezoek met stinkende sokken en gewaden zonder dat er gelucht kan worden…

Atatürk stuwdam

Zeer indrukwekkend project. Er is meer dan tien jaar aan dit project gewerkt en het heeft circa 80 personen het leven gekost. Het is een grote stuwdam in de rivier Eufraat. Met de voltooiing van dit project wordt voortaan de hele Mesopotamische vlakte bevloeid.

Geiten op Romeinse brug

Deze oude Romeinse brug (uit het jaar 200) wordt nog steeds voor wegtransport gebruikt…

Grafheuvel van Karakus (Heuvel van de zwarte vogel)

Dit is een grote heuvel waarin zich de graftombes van tenminste drie Commagene koninginnen zouden bevinden en die bewaakt worden door diverse zuilen met dierenfiguren. Het verhaal gaat echter dat als er één steen wordt weggehaald, de hele grafheuvel in elkaar stort. De archeologen zijn dus maar gestopt met de opgravingen.

Arsemia

Arsemia was de hoofdstad van het oude Commagene Koninkrijk. Er zijn nog een paar mooie opgravingen te vinden, onder andere een prachtig reliëf waarin de Commagene koning Antiochus I Theos de hand schudt van de Griekse held Hercules.

Nemrut Daği (#16)

Op 2200 meter hoogte op de berg Nemrut zijn enorme stenen hoofden op tronen gebouwd door koning Antiochus I Theos, die tussen 69-38 jaar voor Christus regeerde in het Commagene koninkrijk. Ter verheerlijking van zijn bewind liet hij drie enorme terrassen bouwen op de bergtop met daarop kolossale standbeelden van hemzelf en van diverse goden.

Er is nog veel van over, echter zijn de hoofden door diverse aardbevingen van hun voetstuk gevallen. Ook hier geldt weer dat archeologen moesten stoppen met de opgravingen omdat de boel instort als er één steen wordt verwijderd. Waarschijnlijk ligt in deze heuvel de koning begraven, maar men zal er waarschijnlijk nooit achter komen…

Wij zijn tot de zonsondergang boven op de berg gebleven en het was een indrukwekkend schouwspel.

Terug in Cappadocië

Na de interessante en intensieve busreis naar Oost-Turkije hebben we nog een paar vrije dagen gehad op de camping in Ortahisar.

Naar de kapper

Wij zijn samen naar de kapper geweest in Ürgüp. Bij deze kapsalon werden zowel dames als heren geknipt, de kappers waren allemaal mannen. Er was geen communicatie mogelijk, behalve via de handen en voeten. Heel spannend. Onze zogenaamde Coup Ürgüp is bij ons allebei anders geworden dan we van te voren bedacht hadden, maar we zijn er wel erg blij mee. We zijn een uur binnen geweest en moesten omgerekend 9 euro afrekenen. Voor twee personen wassen, knippen, föhnen en gel/haarlak! Ongelooflijk. Het afrekenen bij de parkeerwachter ging ook heel apart. Geen vaste prijzen, geen automaat, gewoon een parkeerwachter die achteraf komt vragen hoe lang je hebt geparkeerd en dan met je afrekent.

Happy hour

Onlangs hadden we bij één van de campers uit de reisgroep een “Happy hour” met lokale wijn, hapjes en muziek. Gezien de gemiddelde leeftijd van de reisgroep betrof dit zestigerjaren muziek, maar we hebben er lekker op gedanst. En uiteraard kwam de polonaise ook voorbij. We hadden veel bekijks op de camping van met name Turkse mensen. Wat zouden ze gedacht hebben???

Bruiloftsdiner

Op de laatste avond van ons bezoek aan Cappadocië hebben we een traditioneel Turks bruiloftsdiner meegemaakt. De hoofdmaaltijd bestaat uit stoofvlees met groente en dit zit in een aardewerken kan. Deze kan is afgestopt met een homp brood. Vervolgens moet de bruidegom de stop eraf hakken met een hakmes. Als dit goed gebeurt, dan levert dit geluk op voor de bruid en bruidegom en hun familie. In dit geval mochten de dames uit de reisgroep het proberen, ik ging als eerste. Nou, het is goed dat wij al gelukkig getrouwd zijn, want ik hakte de hele bovenkant van de kan.

Op naar het laatste deel van onze reis in Turkije met Ankara, Zwarte Zeekust en Istanbul op het programma.