Blog 7 – Met de camper over land naar Griekenland en Oost-Europa

Bulgarije

Algemene informatie

Grensovergang Noord-Macedonië – Bulgarije

Eerst werd de camper door een Macedonische douanier gecontroleerd. De douanier kwam even binnen, maakte wat kastjes en de badkamerdeur open, en we mochten weer doorrijden. Daarna was het de beurt aan de Bulgaarse douanier. Hij vroeg aan ons of we iets hadden aan te geven. Wij zeiden allebei tegelijk “nee”. Hij keek ons vervolgens diep in de ogen, zweeg even en zei toen: “open up”. Ernst liep met hem mee, ik bleef achter in de camper. We vonden het best spannend, want de betreffende douanier had bij de auto voor ons de achterbak met een schroevendraaier totaal uit elkaar gedraaid. De douanier kwam binnen, opende een paar kastdeurtjes, en liep toen naar buiten. Ik zag in de spiegel dat Ernst de kleppen moest openen en weer sluiten, en op een gegeven moment hoorde ik een raar getik op de camper. Ik dacht: nu gaat het gebeuren, de camper wordt gestript met de schroevendraaier. Bleek later dat Ernst en de douanier een zeer geanimeerd gesprek aan het voeren waren over onze reis en de landen die we al bezocht hadden, waarbij de douanier zachtjes met de schroevendraaier tikte op alle landen op de Europa-sticker die op de zijkant van de camper is geplakt… Na de controle mochten we zo doorrijden.

Klooster van Rila (#28)

Het klooster van Rila is een prachtig klooster, dat nog steeds wordt bewoond door monniken. Er is binnen de kloostermuren een mooie kerk met prachtige iconen en een hoge toren, dat vroeger gebruikt werd door de monniken als ze wilden schuilen tegen onweer en om zich te verstoppen als het klooster werd aangevallen.

Wij stonden op een camping vlakbij het klooster en we zijn vanaf de camping via een bospad in een half uurtje naar het klooster gelopen. Daar hebben we het klooster bezocht en daarna zijn we op zoek gegaan naar een bakker waar ze vers brood verkochten en dat volgens onze reisgids achter het klooster moest liggen. Ook sprak de reisgids over befaamde lokale warme beignets. We hebben geen enkel bordje gevonden met de naam van de bakker of iets dergelijks, maar op een gegeven moment zagen wij werkelijk bijna alle bezoekers met warme beignets lopen of zitten en er stond bij een gebouwtje een enorme rij mensen. Wij zijn ook maar in de rij gaan staan en inderdaad, we hadden de bakker gevonden. We hebben brood gekocht en natuurlijk twee heerlijke warme beignets, overgoten met suikerpoeder, omdat we graag integreren met de lokale bevolking…

Kazanlak, Thracische graftombe (#29)

Kazanlak is de hoofdstad van de rozenvallei. Bulgarije is op wereldvlak de grootste exporteur van rozenolie en heeft ook regelmatig prijzen gewonnen voor haar olie. Deze rozen worden in de vallei buiten gekweekt, op gigantische velden die vanaf half mei in bloei staan. Wij hebben eind juni helaas geen enkele roos gezien; het einde van de rozenpluk vond begin juni plaats en werd gevierd met een groot rozenfestival.

We hebben in Kazanlak een Thracische graftombe bezocht die aan het eind van de vierde eeuw voor Christus is gebouwd. Deze is bij toeval in 1944 door soldaten ontdekt. Het heeft prachtige fresco’s in de grafkamer die een viering laten zien. De Thraciers beschouwden het leven op aarde vooral als lijdensweg, en keken dan ook reikhalzend uit naar hun nieuwe leven, na de dood. Vandaar dat de nabestaanden juist feest vierden tijdens een begrafenis.

Shipka pas (#30)

Na te hebben overnacht op de enige camping in Kazanlak, waar wij voor het eerst deze reis bewust geen gebruik hebben gemaakt van het sanitair, hebben wij een prachtige route over de Shipka bergpas gereden naar Veliko Tornovo. Deze pas is een van de hoogste toppen van het Balkangebergte en is in 1877-1878 het strijdtoneel geweest van het Russisch-Bulgaarse leger tegen de Ottomanen. Er is twee maanden strijd geleverd, in hartje winter. Aan Russische zijde vielen meer dan 20.000 doden. Niet alleen door de wapens van de Ottomanen, maar ook vanwege de vreselijk koude winter.

Er staat boven op de pas een indrukwekkend vrijheidsmoment, een stenen toren die de overwinning van het Russisch-Bulgaarse leger op de Ottomanen herdenkt. In de toren is een museum gevestigd, dat wij hebben bezocht. Men liet via grote schilderijen met bijbehorende teksten het verhaal zien en er waren ook enkele passages te lezen van brieven van Russische en Ottomaanse officieren aan hun meerderen. Interessant museum.

Naar de kapper

Of eigenlijk kwam de kapper naar ons. Tijdens onze langere reizen moeten we natuurlijk na verloop van tijd geknipt worden. Vaak zijn we dan in een land waar men geen Engels spreekt, en dan moet je maar afwachten hoe je coup eruit komt te zien. Vlakbij Veliko Tornovo hebben we op een hele leuke camping gestaan van een Engels echtpaar en zij hadden als service dat je een mobiele kapster kon bestellen. Dit bleek tevens de kokkin van het restaurant te zijn. Wij hadden even wat reserves, toen we dat hoorden. Maar deze kapster was volgens de campingeigenaresse een professionele kapster, had een eigen salon in het dorp en knipte ook het hele dorp inclusief de campingeigenaren. Wij durfden het aan! We werden geknipt buiten op de stoep voor het sanitair gebouw, op een krukje, met uitzicht op de prachtige omgeving, voor 5 euro per persoon. En waren zeer tevreden.

Bulgaarse gewoonte: als men net geknipt is, dan wenst men die persoon “Chestita Prichecka”, wat zoiets betekent als “Happy new haicut”. Een soortgelijke uitspraak doet men ook als iemand nieuwe schoenen draagt.

Veliko Tornovo (#31)

Vanuit de camping zijn we met een taxi naar Veliko gegaan voor een stadsbezoek. Veliko is een erg leuke stad, met smalle straatjes (soms autovrij) en een prachtige heuvel (heuvel van de Tsarevets) met vestingmuren en resten van een paleis, straten, winkels, huizen, kapellen en kloosters.

Tussen 1185 en 1393 was deze stad de hoofdstad van het tweede Bulgaarse koninkrijk. Er hebben diverse Bulgaarse tsaren geleefd binnen deze vesting. Er is ook een rots der executie, vanwaar ter dood veroordeelden in de diepte werden geworpen. Luguber.

Toen we terugkwamen op de camping, nadat we in Veliko heerlijk buiten op een terrasje hebben gedineerd met uitzicht op de heuvel van de Tsarevets, hebben we nog kunnen meegenieten van Bulgaarse folklore: een damesgroep in klederdracht die prachtige liederen zong. En natuurlijk werd er daarna gezamenlijk gedanst.

De ruiter van Madara (#32)

In een hoge rotswand heeft een anonieme kunstenaar een beeltenis van een ridder op een paard uitgehouwen. Men vermoedt dat het kunstwerk is gemaakt  in de achtste of negende eeuw. Met zijn lans doorboort de ridder een leeuw die tussen de benen van zijn paard ligt.

Wij hebben een enorme omweg gemaakt om dit kunstwerk te bezichtigen, want het staat op de UNESCO-lijst dus we hadden hoge verwachtingen. Er zou ook een camping vlakbij in de buurt zijn, dus we waren van plan om daar te overnachten voordat we de volgende dag naar de Zwarte Zee kust zouden rijden. Het kunstwerk viel echter een beetje tegen en was de omweg eigenlijk niet waard. En de camping was, tja, eigenlijk geen camping, maar een klein terrein met allemaal vervallen hutjes, met een toegangsweg bestaande uit een heel smal vol begroeid onverhard pad, waar we volgens de Bulgaarse eigenaresse (die er al net zo vervallen uitzag) op de parkeerplaats zouden mogen overnachten. Het was toen al bijna 17.00 uur maar we besloten toch diezelfde dag door te rijden naar de Zwarte Zee kust, waar we een paar uur later arriveerden.

Varna, Zwarte Zee kust (#33)

We waren gewaarschuwd via reisboeken en reisblogs: in juli en augustus trekt de lokale bevolking massaal naar de kust voor vakantie. Maar ja, het kwam zo uit qua reisroute en eigenlijk was het ook wel gezellig. We stonden op een camping in Obzor met uitzicht op de kermis en het geluid van gezellige discomuziek, dat door elkaar heen best wel apart klonk. We hebben die avond geflaneerd over de boulevard met enorm veel horeca en souvenirwinkeltjes en hebben onze ogen uitgekeken.

Maar wij vonden een overnachting in dit gekkenhuis wel voldoende, dus zijn we de volgende dag verder gereden en hebben circa 75 kilometer verderop langs de kust een rustigere camping gevonden. Dachten we, want die avond begon het restaurant vol te stromen met bezoekers voor een bruiloft en heeft een live band tot 02.00 uur voor levendige muziek gezorgd. Het besluit om de volgende dag naar Roemenië te vertrekken was snel genomen, want dan restte ons nog maar een korte rit langs de drukke kust, en verder alleen nog maar het binnenland en het Noorden, wat hopelijk rustiger zou zijn ondanks het hoogseizoen.

Bulgaarse keuken

Deze vonden wij verrassend. Het is eenvoudig maar erg lekker en goedkoop, goed gekruid, en er wordt veel groente gebruikt. Wij hebben de volgende heerlijke lokale gerechten gegeten:

• Sjopska salade (komkommer, tomaat, paprika en ui, overgoten met geraspte witte gezouten kaas). Leuk detail: de Bulgaren zijn erg trots op deze salade, want hij bestaat uit de kleuren van de Bulgaarse vlag: wit, groen en rood;
• Kavarma: een ovenpotje met kip, tomaten, paprika’s, champignons en ui, met een gebakken ei bovenop;
• Bulgaarse moussaka: heeft wat weg van de Griekse moussaka, maar in plaats van aubergine wordt er aardappel gebruikt;
• Mish Mash: rode peper die helemaal gaar wordt gekookt, gecombineerd met allerlei andere groente (op je bord ziet het er ook echt mish mash uit);
• Diverse stoofpotjes, opgediend in aardewerken ovenschaaltjes, gevuld met vlees, aardappelen en diverse groenten.

Misschien onnodig om te vertellen dat we in Bulgarije niet vaak zelf gekookt hebben…

Enkele bijzonderheden

• Snelheid: wat heeft Ernst zich netjes aan de maximale snelheid gehouden! Er werd fanatiek gecontroleerd door de politie, maar ook via flitspalen en radarcontroles. En Ernst had al gauw door dat de Bulgaren zelf zich ook exact aan de snelheid hielden, dus dat je moet uitkijken. We hebben op een heerlijk rustig tempootje door Bulgarije getoerd.
• Kwaliteit van de wegen: tja, waar vergelijk je mee. Wij vonden het eigenlijk wel meevallen, maar als je het vergelijkt met Nederland, dan hebben we relatief wel wat slechte stukken gehad.
• Landschap: Het landschap vonden wij niet zo verrassend, enkele uitzonderingen daargelaten, zoals de Shipka pas. Veel heuvels, brede dalen en valleien met zonnebloemen en akkerbouw.  Ook de Zwarte Zee kust vonden wij niet spectaculair, het is gewoon zee met kust en niet, zoals bijvoorbeeld in Kroatië, Montenegro en Albanië, een kust waarin de bergen uitlopen tot in zee en waar diverse eilandjes voor de kust liggen.
• Bewegwijzering campings: campings zijn in Bulgarije erg lastig te vinden. Je moet echt GPS-coördinaten of een routebeschrijving hebben. Dit heeft te maken met een oude wet, die zegt dat bewegwijzering vanaf de hoofdweg alleen geplaatst mag worden als de camping zich minder dan 300 meter van de hoofdweg bevindt. Dat doen de meeste campings niet, dus vind je vaak pas een bordje als je al bijna bij de camping bent. Overigens heeft de benaming “camping” in Bulgarije ook vaak een andere betekenis: dit zijn soms terreinen met kleine kampeerhutjes uit het communistische tijdperk met zeer armoedig sanitair. In sommige gevallen is er aparte ruimte voor passanten, maar niet altijd.
• Vooral in de grotere steden zien we veel krottenwijken en hoge grauwe flatgebouwen. De doorgaande weg in een dorp of stad is doorgaans goed te berijden en verhard, maar alle zijwegen zijn onverhard. Er lopen veel wilde honden rond. Het geheel doet vaak wat armoedig aan.
• Bedelaars, dieven, oplichters en allerlei andere enge dingen: niets van gemerkt. Natuurlijk moet je voorzichtig doen, geen waardevolle spullen los in je zakken stoppen in verband met zakkenrollers en geen waardevolle spullen in een rugzak doen als je op plekken komt waar veel mensen bijeen komen (zoals grote steden of openbaar vervoer). Maar wij hebben in Bulgarije niet voorzichtiger gedaan dan in andere landen waar we tot nu toe geweest zijn. Men zegt wel eens: “Onbekend maakt onbemind” en dat is voor Bulgarije en Roemenië volgens ons heel toepasselijk. Maar niet terecht, want het zijn hele fijne landen om te bereizen, de mensen vinden het leuk dat je er bent en er is ontzettend veel cultuur en natuur. Het zijn landen met een (bewogen) geschiedenis, en dat maakt ze erg interessant.